Logo
flag_nl flag_uk flag_uk

              Home        Geschiedenis       Kamers en prijzen       Arrangementen       Online boeken       Eethuis       Links       Reacties       Contact

Get the Flash Player to see this rotator.


Geschiedenis van “De Coninck van Spagnien”

“De Koning van Spanje” was eeuwenlang een voorname koopmanswoning vlak bij de kathedraal. De woning ontstond door het bij elkaar voegen van zes kleinere huizen uit de vroege 15de eeuw, twee hoge huizen en vier kleine huisjes, gegroepeerd rond een steegje in de Korte Nieuwstraat en een binnenplaats. De woongang met huisjes wordt in 1445 voor het eerst vermeld in schepenregisters. Tot 1529 zag het steegje en ongeveer zo uit. Rechts ligt de Korte Nieuwstraat, links de huidige tuin.

history

geschiedenis 2 In één van de twee hoge huizen, qua constructie een overgangsstadium tussen hout- en steenbouw, ziet u op de eerste verdieping zeer zeldzame korbeel-constructies. In Antwerpen bleef deze constructie maar in een paar woonhuizen bewaard. Het kleine nisje links van de korbeelconstructie op de foto, is geen kapelletje, maar een laat-middeleeuws eigendomsteken. Dit wil zeggen dat deze muur behoort tot het huis waarin de nis te zien is.

geschiedenis 3

Het zevende, geel ingekleurde huis op de vorige tekening, werd pas in 1529 gebouwd als achterhuis van het huis “De Sayer” (naast café De Muze) op de Melkmarkt. Kort daarna werden de twee kleine huizen achter de Melkmarkt vervangen door twee huizen met een verdieping, die samen één volume vormden. In dezelfde periode wordt ook een bouwlaag toegevoegd aan een andere éénkamerwoning uitkijkend op de tuin, waardoor het uiteinde van het steegje overdekt wordt.

history

In 1556 wordt het achterhuis van de Melkmarkt toegevoegd aan het geheel utgevend op de Korte Nieuwstraat. In hetzelfde jaar 1556 wordt het geheel voor het eerst in archieven vermeld met de naam “Coninck van Spaignen”. Philips II, die sinds 1555 regeerde over de Nederlanden, was in 1556 koning van Spanje geworden. De nieuwe naam van de woning moet al snel ambigu geklonken hebben, wanneer kort daarop de grote opstand tegen Philips begint. De opstand resulteert in 1585 in de val van Antwerpen en de scheiding der Nederlanden.
In 1558 werden de zeven huizen, het steegje en de binnentuin gekocht door de Antwerpse koopman Michiel van Breen, en vormden vanaf dan één eigendom. De gevels aan de tuinkant werden gehomogeniseerd, en de kamers uitgevend op de binnentuin werden vanaf dan ingericht tot luxueuze woonvertrekken.
Van Breen was assistent van de Duitse koopman Melchior Schetz, opperschatmeester van de Stad Antwerpen en agent van de Staten Generaal te Antwerpen. Later vertegenwoordigde hij ook zijn broer Balthasar Schetz, heer van Hoboken. De broers Melchior, Balthasar en Gaspar Schetz behoorden tot de machtigste handelaars van de stad en dreven intensief handel met Brazilië, Spanje, Duitsland en de Baltische staten. Gaspar Schetz was schatbewaarder van de Spaanse koning en vertegenwoordigde de handelsbelangen van Philips II in Antwerpen.
Een boedelbeschrijving uit de 17de eeuw illustreert de rijkdom van de bewoners: goudlederbehang en talrijke schilderijen van belangrijke kunstenaars in de kamers die uitgeven op de tuin. De drie huisjes dichter bij de straat werden gebuikt als handelsruimte.

history

geschiedenis 2
Anna Goos, weduwe van Balthasar II Moretus en haar zoon Balthasar III Moretus.
geschiedenis 2
Generatie na generatie woonden zeer voorname families in “De koning van Spanje”. Onder meer Anna Goos, weduwe van de beroemde drukker Balthasar Moretus, woonde er vanaf 1688. Na de dood van haar man leidde ze een tijd lang de Plantijnse drukkerij, vandaag het bekende museum Plantin-Moretus. Ook haar zoon Balthasar III Moretus woonde in de Koning van Spanje.
De Moretussen behoorden tot de rijkste en machtigste families van Antwerpen. In het begin van de 18de eeuw werd de oude poort vervangen door het huidige fraaie poorthuisje dat vanaf de Korte Nieuwstraat toegang gaf tot de eigendom.

Steenhouwersmerken in de arduinsteen suggereren dat de architect van het poorthuisje niemand minder was dan de beroemde beeldhouwer en architect Jan Pieter van Baurscheidt de Oudere die ook de vlakbij gelegen Carlolus Borromeuskerk heropbouwde na de brand van 1718.
In de late 18de eeuw werd een sierlijk erkertorentje toegevoegd, dat twee woningen langs de tuin met elkaar verbindt. Tegen de gevels aan de tuinkant staat een zeldzaam curiosum, wellicht uit het midden van de 18de eeuw: een “Chinese” toren, een uiting van de toen gangbare chinoiserie-mode. Aan de arduinen puntlijsten van deze pagode, hingen acht Chinese klokjes.


history

In de recente tijd gebeurden de grootste aanpassingen aan het pand in 1964, na aankoop door de vorige eigenaar. De belangrijkste verbouwing bestond in het creëren van een inkomhal en het plaatsen van een monumentale trap. In 2008 werd de oude koopmansresidentie gekocht door de huidige eigenaars, en in 2009 gedeeltelijk ingericht als gastenverblijf “De Koning van Spanje”.


Bronnen:
- Michele Nolf & Frederik Deliever, Huis Coninck van Spanien, Korte Nieuwstraat 12, Antwerpen: Bouwhistorische studie en verkennende studie van het bouwblok. Masterverhandeling vakgebied Monumenten- en Landschapszorg, Artesis Hogeschool, Antwerpen, 2009.
- 3D-tekeningen: Frederik Deliever.
- Regeringsarchieven Geünieerde Provinciën III, Nationaal Archief, Den Haag.



Stel uw vraag

Email adres